Diện IR1 là gì? Hiểu đúng visa vợ/chồng công dân Mỹ và mốc 2 năm

IR1 là visa định cư dành cho vợ hoặc chồng của công dân Hoa Kỳ thuộc nhóm thân nhân trực hệ. Người được cấp visa IR1 và được nhập cảnh Hoa Kỳ sẽ trở thành thường trú nhân hợp pháp. Điểm quan trọng để phân biệt IR1 với CR1 nằm ở mốc 2 năm của cuộc hôn nhân tại thời điểm người được bảo lãnh có được tư cách thường trú.

Vì vậy, không nên hiểu rằng phải kết hôn đủ 2 năm rồi mới được mở hồ sơ IR1. Công dân Mỹ có thể nộp Form I-130 bảo lãnh vợ hoặc chồng từ trước mốc này nếu đáp ứng điều kiện. Hãy cùng Toàn Cầu Visa tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây. 

Diện IR1 là gì?

IR1 là ký hiệu visa dành cho vợ hoặc chồng của công dân Hoa Kỳ trong nhóm thân nhân trực hệ. 

Theo hướng dẫn Immigrant Visa for a Spouse of a U.S. Citizen (IR1 or CR1) của Bộ Ngoại giao Mỹ, IR1 thuộc nhóm visa định cư dành cho vợ hoặc chồng của công dân Hoa Kỳ. 

IR trong IR1 có nghĩa là gì?

IR là viết tắt của Immediate Relative, có thể hiểu là nhóm thân nhân trực hệ của công dân Hoa Kỳ.

Một đặc điểm quan trọng của nhóm này là visa không bị giới hạn theo hạn ngạch hằng năm giống các diện bảo lãnh gia đình ưu tiên như F2A.

Điều này có nghĩa hồ sơ IR1 không phải chờ đến lượt theo hạn ngạch visa hằng năm. Tuy nhiên, không nên suy ra rằng IR1 chắc chắn được USCIS, NVC hoặc Lãnh sự quán xử lý nhanh hơn trong một khoảng thời gian cố định.

Thời gian thực tế vẫn phụ thuộc từng hồ sơ và từng giai đoạn xử lý. Bộ Ngoại giao Mỹ cũng lưu ý không thể dự đoán chính xác thời gian cho từng trường hợp riêng lẻ.

IR1 có phải visa định cư không?

Có. IR1 là visa định cư.

Sau khi visa được cấp và người được bảo lãnh được chấp thuận nhập cảnh Hoa Kỳ, người đó được nhận vào Mỹ với tư cách thường trú nhân hợp pháp. Thẻ xanh vật lý sau đó được USCIS sản xuất và gửi về địa chỉ tại Mỹ sau khi đáp ứng yêu cầu về USCIS Immigrant Fee.

Do đó cần phân biệt:

• Visa IR1 dùng để nhập cảnh Hoa Kỳ với mục đích định cư
• Tư cách thường trú nhân phát sinh khi người có visa được chấp thuận nhập cảnh
• Thẻ xanh vật lý là giấy tờ chứng minh tư cách thường trú và được gửi sau đó

Mốc 2 năm của IR1 được tính như thế nào?

Đây là phần dễ gây nhầm lẫn nhất khi tìm hiểu IR1.

Bộ Ngoại giao Mỹ hướng dẫn: nếu một cặp vợ chồng chưa kết hôn đủ 2 năm tại thời điểm người vợ hoặc chồng nước ngoài nhập cảnh Hoa Kỳ bằng visa định cư, tư cách thường trú sẽ là có điều kiện và visa thuộc diện CR thay vì IR.

USCIS diễn giải rộng hơn rằng nếu hôn nhân chưa đủ 2 năm tại ngày người vợ hoặc chồng có được tư cách thường trú, họ sẽ được cấp tư cách thường trú có điều kiện trong 2 năm.

Có thể hiểu đơn giản:

Không cần chờ đủ 2 năm mới nộp I-130

Một cặp vợ chồng mới kết hôn không cần chờ đến kỷ niệm 2 năm cưới mới bắt đầu hồ sơ.

Trong bước đầu của quy trình bảo lãnh diện vợ/chồng, công dân Mỹ cần nộp Form I-130 bảo lãnh vợ hoặc chồng cho USCIS để xác lập mối quan hệ hôn nhân đủ điều kiện bảo lãnh. Bộ Ngoại giao Mỹ không quy định người bảo lãnh phải đợi hôn nhân đủ 2 năm rồi mới được nộp petition.

Ví dụ, hai người kết hôn được 6 tháng rồi nộp I-130. Trong thời gian USCIS và NVC xử lý, cuộc hôn nhân tiếp tục kéo dài. Khi đến thời điểm có được tư cách thường trú, mốc hôn nhân lúc đó mới đặc biệt quan trọng để xác định tình trạng có điều kiện hay không.

Vì vậy, IR1 và CR1 không phải hai “gói hồ sơ” để người bảo lãnh tự chọn ngay từ đầu.

Ai thuộc diện IR1?

Để hiểu mình có đang đi đúng hướng IR1 hay không, trước tiên cần nhìn vào tư cách của người bảo lãnh và mối quan hệ hôn nhân.

Người bảo lãnh phải là công dân Hoa Kỳ

IR1 dành cho vợ hoặc chồng của công dân Hoa Kỳ.

Nếu người bảo lãnh chỉ là thường trú nhân có thẻ xanh, hồ sơ bảo lãnh vợ hoặc chồng thông thường sẽ thuộc diện F2A, thay vì diện IR1 dành cho vợ/chồng của công dân Mỹ. 

Nếu người bảo lãnh nộp hồ sơ khi còn là thường trú nhân nhưng sau đó nhập quốc tịch Mỹ, Bộ Ngoại giao Mỹ hướng dẫn hồ sơ vợ/chồng có thể được nâng từ nhóm ưu tiên gia đình sang nhóm thân nhân trực hệ sau khi cập nhật bằng chứng quốc tịch.

Hai người phải có quan hệ vợ chồng hợp pháp

Bộ Ngoại giao Mỹ định nghĩa spouse trong trường hợp thông thường là vợ hoặc chồng đã kết hôn hợp pháp. Việc chỉ sống chung với nhau không tự động tạo ra tư cách vợ/chồng cho mục đích di trú.

Tuy nhiên, việc hôn nhân có hợp pháp chưa đồng nghĩa hồ sơ chắc chắn được chấp thuận. Trong quá trình xét hồ sơ, cơ quan di trú còn xem xét các yêu cầu và bằng chứng chứng minh mối quan hệ vợ chồng. 

Người bảo lãnh có bắt buộc trên 18 hoặc 21 tuổi không?

Không có quy định chung rằng công dân Mỹ phải trên 21 tuổi mới được nộp I-130 cho vợ hoặc chồng.

Bộ Ngoại giao Mỹ nêu rõ không có độ tuổi tối thiểu để người bảo lãnh nộp đơn bảo lãnh cho vợ/chồng. Tuy nhiên, người bảo lãnh phải từ 18 tuổi và đáp ứng yêu cầu về nơi cư trú tại Mỹ để có thể ký hồ sơ bảo trợ tài chính đơn I-864.

Do đó cũng không nên hiểu rằng người trên 21 tuổi sẽ làm hồ sơ IR1 “uy tín hơn” hoặc dễ được chấp thuận hơn.

Người có visa IR1 nhận tư cách gì khi đến Mỹ?

Khi người có visa IR1 được chấp thuận nhập cảnh, họ trở thành thường trú nhân hợp pháp không thuộc diện thường trú có điều kiện 2 năm dựa trên hôn nhân.

Đây là khác biệt quan trọng nhất so với CR1.

IR1 có phải làm thủ tục gỡ điều kiện I-751 không?

Thông thường không.

I-751 là mẫu đơn dùng để xin gỡ điều kiện đối với người có tư cách thường trú có điều kiện dựa trên hôn nhân. USCIS xác nhận người có được thường trú khi cuộc hôn nhân chưa đủ 2 năm thuộc trường hợp conditional permanent resident và phải xử lý đơn I-751 theo quy định.

Diện IR1 không thuộc nhóm thường trú có điều kiện đó nên không phải thực hiện bước gỡ điều kiện hôn nhân theo I-751 chỉ vì hồ sơ bảo lãnh vợ/chồng.

Vì sao IR1 thường được gọi là “thẻ xanh 10 năm”?

Người nhập cảnh theo diện IR1 thường được cấp Permanent Resident Card có thời hạn 10 năm.

Tuy nhiên, không nên hiểu là tư cách thường trú chỉ tồn tại trong 10 năm. Thẻ xanh là giấy tờ chứng minh tình trạng thường trú; thời hạn trên thẻ và tư cách thường trú là hai vấn đề khác nhau.

Để hiểu rõ sự khác nhau về thời hạn và điều kiện cư trú, bạn có thể tham khảo thêm bài viết về thẻ xanh Mỹ 10 năm và 2 năm. 

IR1 khác CR1 và F2A ở điểm nào?

Ba diện này đều có thể xuất hiện khi tìm hiểu bảo lãnh vợ/chồng, nhưng không nên xem chúng là ba lựa chọn ngang nhau.

Điểm cần nhớ là IR1 và CR1 chủ yếu phân biệt ở tình trạng thường trú có điều kiện, còn F2A khác ngay từ tư cách của người bảo lãnh.

Hồ sơ diện IR1 đi qua những giai đoạn nào?

Nếu người vợ hoặc chồng đang ở Việt Nam và thực hiện thủ tục visa định cư qua lãnh sự, có thể hình dung hồ sơ qua ba giai đoạn chính:

Giai đoạn USCIS

Công dân Mỹ bắt đầu bằng việc nộp I-130 cho USCIS để xác lập quan hệ đủ điều kiện bảo lãnh.

Giai đoạn NVC

Sau khi petition được USCIS chấp thuận và hồ sơ thuộc quy trình lãnh sự, hồ sơ được chuyển sang Trung tâm Thị thực Quốc gia để thực hiện các thủ tục tiếp theo như hồ sơ visa và bảo trợ tài chính.

Giai đoạn phỏng vấn và nhập cảnh

Sau khi hoàn tất giai đoạn cần thiết tại NVC, hồ sơ được sắp xếp cho bước lãnh sự. Nếu visa được cấp, người được bảo lãnh phải nhập cảnh trước ngày visa hết hạn.

Phần này chỉ là bản đồ tổng quan. Giấy tờ, thời gian xử lý và cách chuẩn bị phỏng vấn nên được xem riêng theo từng giai đoạn để tránh nhầm yêu cầu.

4 hiểu lầm thường gặp về diện IR1

Phải cưới đủ 2 năm mới được mở hồ sơ: Không đúng. Có thể nộp I-130 trước mốc 2 năm nếu đáp ứng điều kiện. Mốc 2 năm liên quan chủ yếu đến conditional residence.

Người có thẻ xanh bảo lãnh vợ/chồng là IR1: Không. Người bảo lãnh là thường trú nhân thông thường đi theo F2A; khi nhập quốc tịch, tình trạng hồ sơ có thể thay đổi.

Con dưới 21 tuổi tự động đi cùng IR1: Không. Immediate Relative petition không cấp derivative status cho con của người được bảo lãnh.

IR1 không bị hạn ngạch nên hồ sơ chắc chắn nhanh: Không. Không bị giới hạn visa hằng năm không có nghĩa USCIS, NVC và cơ quan lãnh sự cam kết một thời gian xử lý cố định.

Câu hỏi thường gặp về visa IR1

Kết luận

Điểm quan trọng nhất khi tìm hiểu diện IR1 không phải là cố nhớ một danh sách thủ tục, mà là hiểu đúng cách phân loại:

Visa diện IR1 dành cho vợ hoặc chồng của công dân Hoa Kỳ và không thuộc trường hợp thường trú có điều kiện vì hôn nhân dưới 2 năm khi có được tư cách thường trú.

Bạn không cần trì hoãn việc mở I-130 chỉ để chờ hôn nhân đủ 2 năm. Đồng thời, IR1 không bị hạn ngạch visa hằng năm cũng không đồng nghĩa hồ sơ được đảm bảo xử lý nhanh.

Nếu bạn chưa xác định hồ sơ của mình đang thuộc diện IR1, CR1 hay F2A, hoặc tình trạng đã thay đổi trong quá trình chờ hồ sơ, có thể liên hệ Toàn Cầu Visa để được hỗ trợ kiểm tra theo trường hợp thực tế.