Các diện đi Mỹ làm việc hiện khá đa dạng, nhưng trước hết bạn cần xác định mình đang tìm một visa làm việc có thời hạn hay một con đường định cư dựa trên việc làm.
Đây là hai nhóm hoàn toàn khác nhau. Các diện như H-1B, H-2A, H-2B, L-1 hay O-1 chủ yếu cho phép người đủ điều kiện đến Mỹ làm việc trong một khoảng thời gian và theo các điều kiện nhất định.
Trong khi đó, các diện EB-1, EB-2 và EB-3 thuộc hệ thống visa định cư theo việc làm, hướng đến tình trạng thường trú tại Mỹ nếu hồ sơ đáp ứng đầy đủ điều kiện. Bộ Ngoại giao Mỹ hiện chia hệ thống visa định cư theo việc làm thành 5 nhóm ưu tiên.
Hãy cùng Toàn Cầu Visa tìm hiểu cách phân loại để biết nhóm hồ sơ nào cần nghiên cứu trước.
Các diện đi Mỹ làm việc được chia thành những nhóm nào?
Có thể chia các con đường phổ biến thành hai nhóm lớn:
| Nhóm | Mục tiêu chính | Một số diện thường gặp | Có dẫn trực tiếp đến thường trú không? |
|---|---|---|---|
| Visa làm việc tạm thời | Làm việc tại Mỹ trong thời hạn và điều kiện được cấp | H-1B, H-2A, H-2B, L-1, O-1 | Không tự động |
| Visa định cư theo việc làm | Sang Mỹ với mục tiêu thường trú thông qua nghề nghiệp hoặc việc làm | EB-1, EB-2, EB-3 | Có thể dẫn đến thường trú nếu hồ sơ được chấp thuận và có visa khả dụng |
Điểm cần nhớ là được phép làm việc tại Mỹ không đồng nghĩa đã có thẻ xanh.
Visa làm việc tạm thời
Các diện visa làm việc tạm thời dành cho những trường hợp người lao động đến Mỹ thực hiện một công việc, nhiệm vụ hoặc hoạt động chuyên môn trong một khoảng thời gian nhất định.
Phần lớn các diện này cần doanh nghiệp, tổ chức hoặc chủ thể đủ điều kiện tại Mỹ thực hiện thủ tục trước với cơ quan có thẩm quyền. Form I-129 của USCIS được sử dụng cho nhiều phân loại lao động không định cư, trong đó có H-1B, H-2A, H-2B, L-1 và O-1.
Do đó, việc có doanh nghiệp muốn tuyển chưa đồng nghĩa người lao động có thể tự xin một loại “visa lao động Mỹ” chung. Trước tiên phải xác định đúng phân loại pháp lý.
Visa định cư theo việc làm
Visa định cư theo việc làm thuộc hệ thống visa định cư của Mỹ.
Bộ Ngoại giao Mỹ chia nhóm này thành 5 mức ưu tiên. Tuy nhiên, đối với người đang tìm hiểu “đi Mỹ làm việc”, ba nhóm thường được nhắc đến nhiều là:
- EB-1;
- EB-2;
- EB-3.
EB-1 bao gồm các nhóm như người có năng lực xuất chúng, giáo sư hoặc nhà nghiên cứu xuất sắc và một số quản lý, điều hành đa quốc gia. EB-2 dành cho một số người có bằng cấp cao hoặc năng lực đặc biệt, trong đó có trường hợp xin miễn vì lợi ích quốc gia. EB-3 gồm lao động lành nghề, chuyên gia và nhóm lao động khác.
Một số trường hợp cần doanh nghiệp đứng ra làm hồ sơ. Một số diện đặc biệt lại cho phép người đủ điều kiện tự nộp đơn.
Bảng chọn các diện đi Mỹ theo hồ sơ và mục tiêu
Bảng dưới đây chỉ giúp xác định diện nên nghiên cứu trước, không phải kết luận bạn chắc chắn đủ điều kiện.
| Hồ sơ hoặc mục tiêu | Diện nên nghiên cứu trước | Điểm cần kiểm tra |
|---|---|---|
| Có chuyên môn và doanh nghiệp Mỹ muốn tuyển | H-1B hoặc diện nghề nghiệp phù hợp | Công việc, trình độ, nhà tuyển dụng |
| Làm công việc nông nghiệp tạm thời | H-2A | Nhà tuyển dụng, tính chất và thời hạn công việc |
| Làm công việc phi nông nghiệp tạm thời | H-2B | Nhà tuyển dụng, tính chất công việc, hạn ngạch nếu áp dụng |
| Đang làm cho tập đoàn có đơn vị tại Mỹ | L-1 | Quan hệ giữa doanh nghiệp và quá trình làm việc trước đó |
| Có thành tích nghề nghiệp nổi bật | O-1 hoặc EB-1 tùy mục tiêu | Mức độ thành tích và bằng chứng |
| Có bằng cấp cao hoặc năng lực đặc biệt | EB-2 | Job offer, chứng nhận lao động hoặc NIW tùy trường hợp |
| Có công việc lâu dài tại Mỹ thuộc nhóm phù hợp | EB-3 | Employer, công việc, PERM, I-140 |
| Có quan hệ gia đình đủ điều kiện tại Mỹ | Nên kiểm tra diện bảo lãnh gia đình trước | Quan hệ với người bảo lãnh và tình trạng của người bảo lãnh |
Điểm cuối cùng đặc biệt quan trọng. Nếu bạn đã có vợ/chồng hoặc thân nhân thuộc nhóm được pháp luật Mỹ cho phép bảo lãnh, chưa chắc con đường định cư theo việc làm là lựa chọn cần đánh giá đầu tiên.
Nếu quan hệ là vợ/chồng hoặc hôn phu/hôn thê của công dân Mỹ, bạn nên phân biệt rõ lộ trình CR1/IR1 với K-1 trước khi so sánh tiếp với một diện định cư theo việc làm.
Đi Mỹ làm việc có cần công ty bảo lãnh không?
Câu trả lời là: phần lớn các diện cần doanh nghiệp hoặc tổ chức Mỹ tham gia hồ sơ, nhưng không phải tất cả.
Khi nào nhà tuyển dụng phải đứng ra làm hồ sơ?
Trong nhiều diện lao động tạm thời, doanh nghiệp Mỹ phải thực hiện thủ tục trước với Bộ Lao động hoặc USCIS tùy loại visa.
Ví dụ, USCIS sử dụng Form I-129 cho nhiều phân loại lao động không định cư như H, L và O. USCIS cũng quy định chủ lao động Mỹ thường là bên nộp I-129 cho người lao động trong các nhóm này.
Với nhiều diện định cư theo việc làm, employer cũng đóng vai trò quan trọng.
EB-3 là ví dụ điển hình. Tùy trường hợp, doanh nghiệp thường cần:
- có một vị trí công việc lâu dài phù hợp;
- thực hiện chứng nhận lao động nếu diện yêu cầu;
- nộp I-140 cho người lao động.
Có trường hợp tự nộp hồ sơ không?
Có.
Hai trường hợp thường được nhắc đến là:
- EB-1A dành cho người có năng lực xuất chúng;
- EB-2 theo diện National Interest Waiver nếu đáp ứng điều kiện để được miễn yêu cầu job offer và chứng nhận lao động.
Do đó, nói rằng “muốn đi Mỹ làm việc thì bắt buộc phải có công ty bảo lãnh” là quá rộng.
PERM là gì?
PERM là cách thường dùng để chỉ quy trình chứng nhận lao động lâu dài của Bộ Lao động Mỹ.
Trong nhiều hồ sơ định cư theo việc làm, chủ lao động phải xin chứng nhận lao động trước khi nộp hồ sơ nhập cư với USCIS. Bộ Lao động Mỹ giải thích rằng quy trình này nhằm xác định, trong những trường hợp thuộc phạm vi áp dụng, có đủ lao động Mỹ có khả năng, sẵn sàng và đủ điều kiện cho vị trí đó hay không, đồng thời xem xét ảnh hưởng đến tiền lương và điều kiện làm việc của lao động Mỹ tương tự.
Tuy nhiên, không phải mọi hồ sơ EB đều cần PERM.
Ví dụ:
- EB-1A không đi theo quy trình PERM thông thường;
- EB-2 NIW có thể được miễn job offer và labor certification nếu đủ điều kiện.
Vì vậy, không nên dùng “PERM” như một bước bắt buộc chung cho tất cả diện lao động.
Quy trình đi Mỹ làm việc nhìn chung diễn ra như thế nào?
Quy trình phụ thuộc mạnh vào loại visa.
Với visa làm việc tạm thời
Bước 1: Xác định đúng loại visa
Trước tiên cần biết công việc thuộc H-1B, H-2, L-1, O-1 hay một diện khác.
Bước 2: Nhà tuyển dụng thực hiện thủ tục lao động nếu cần
Một số diện cần làm việc với Bộ Lao động trước. Hệ thống chứng nhận lao động của Bộ Lao động hiện bao gồm những chương trình như H-1B, H-2A và H-2B với các quy trình khác nhau.
Bước 3: Nộp hồ sơ cho USCIS
Nhiều phân loại lao động không định cư yêu cầu hồ sơ I-129 được nộp cho USCIS.
Bước 4: Xin visa tại cơ quan lãnh sự nếu đang ở ngoài Mỹ
Sau khi hoàn thành các bước cần thiết trước đó, người lao động ở ngoài Mỹ mới chuyển sang giai đoạn xin visa phù hợp.
Bước 5: Sang Mỹ và chỉ làm việc theo phạm vi được phép
Visa hoặc tình trạng lao động không có nghĩa người lao động được tự do làm bất kỳ công việc nào. Chẳng hạn, USCIS lưu ý người giữ L-1 chỉ được làm cho công ty đã bảo lãnh ban đầu hoặc chi nhánh, công ty con hay đơn vị liên kết đủ điều kiện.
Với diện định cư theo việc làm
Chứng nhận lao động nếu diện yêu cầu
Employer thực hiện quy trình với Bộ Lao động.
Nhà tuyển dụng hoặc người tự nộp trong trường hợp pháp luật cho phép gửi đơn tới USCIS.
Chờ visa khả dụng nếu diện chịu giới hạn
Các nhóm employment-based chịu hệ thống phân bổ visa theo năm. Visa Bulletin được Bộ Ngoại giao Mỹ cập nhật hàng tháng và tình trạng có thể khác giữa EB-1, EB-2, EB-3, Other Workers cũng như theo quốc gia tính hạn ngạch.
Xin visa định cư hoặc điều chỉnh tình trạng
Cách xử lý phụ thuộc người nộp đang ở ngoài hay trong nước Mỹ và hoàn cảnh cụ thể.
Trở thành thường trú nhân nếu hồ sơ hoàn tất và được chấp thuận
Đây là điểm khác biệt quan trọng so với một visa lao động tạm thời như H-1B, L-1 hay O-1.
Những hiểu lầm và rủi ro cần tránh khi tìm đường sang Mỹ làm việc
Có job offer không đồng nghĩa chắc chắn được visa
Một doanh nghiệp gửi thư mời làm việc chỉ là một phần của câu chuyện.
Bạn vẫn cần xác định:
- công việc thuộc diện visa nào;
- doanh nghiệp có đủ điều kiện đứng hồ sơ hay không;
- có cần thủ tục Bộ Lao động không;
- USCIS có chấp thuận petition hay không;
- đương đơn có đáp ứng điều kiện của diện visa không;
- visa có đang khả dụng nếu thuộc diện chịu giới hạn hay không.
Vì vậy, một job offer không nên được hiểu là lời đảm bảo chắc chắn sẽ được cấp visa.
EB-3 không phải chương trình “ai cũng đi được”
Việc EB-3 có nhóm Other Workers dễ khiến người tìm hiểu hiểu nhầm rằng chỉ cần đóng tiền và có doanh nghiệp là có thể đi.
Thực tế, nhóm này vẫn gắn với những yếu tố như:
- một công việc lâu dài phù hợp;
- employer đủ điều kiện;
- quy trình thị trường lao động khi áp dụng;
- chứng nhận lao động;
- I-140;
- visa availability;
- điều kiện nhập cư của chính đương đơn.
Visa Bulletin cũng theo dõi EB-3 và Other Workers thành các dòng riêng, và ngày khả dụng có thể không giống nhau.
Visa du lịch không phải visa để sang Mỹ làm việc
Visa du lịch không phải visa lao động.
Bộ Ngoại giao Mỹ nêu rõ việc làm là hoạt động không được phép đối với visitor visa, và người mang B-1/B-2 không được nhận việc làm tại Mỹ.
Nếu mục đích thực tế là sang Mỹ làm việc, cần sử dụng đúng diện pháp lý phù hợp với loại công việc và tình trạng của mình.
Không nên lựa chọn một visa vì “dễ xin hơn” rồi mặc định sau khi nhập cảnh có thể đi làm bình thường.
Làm việc không đúng tình trạng hoặc ở quá hạn có thể ảnh hưởng hồ sơ về sau
Một điểm khác cần tránh là nghĩ rằng chỉ cần đã vào được Mỹ thì có thể làm việc ngoài phạm vi visa hoặc ở lại quá thời hạn rồi xử lý sau.
Làm việc không được phép có thể được xem là vi phạm điều kiện của tình trạng không định cư và, tùy hồ sơ, có thể ảnh hưởng khả năng điều chỉnh tình trạng sau này. Quy định đối với một số hồ sơ employment-based còn xem xét thời gian không duy trì tình trạng hoặc làm việc không được phép khi đánh giá khả năng điều chỉnh tình trạng.
Ở quá thời gian được phép cũng là vấn đề riêng và có thể kéo theo hậu quả di trú đáng kể tùy thời gian, cách rời Mỹ và hồ sơ sau đó.
Vì vậy, nếu tình trạng visa, I-94 hoặc quyền làm việc có dấu hiệu sắp hết hạn, không nên mặc định rằng “đang chờ hồ sơ khác” tự động cho phép tiếp tục làm việc.
Một số câu hỏi thường gặp
H-1B và EB-3 khác nhau như thế nào?
Điểm khác biệt quan trọng nhất là:
H-1B là diện làm việc không định cư dành cho các công việc chuyên môn đáp ứng điều kiện.
EB-3 là diện định cư theo việc làm, bao gồm lao động lành nghề, chuyên gia và Other Workers.
H-1B không tự động tạo ra thẻ xanh, còn EB-3 thuộc hệ thống visa định cư nếu toàn bộ hồ sơ đáp ứng điều kiện và visa khả dụng.
Có người thân ở Mỹ thì nên đi diện lao động hay bảo lãnh?
Cần xác định mối quan hệ và tình trạng của người thân trước.
Nếu người thân là vợ/chồng, có thể đối chiếu trước các điều kiện cơ bản của bảo lãnh vợ/chồng sang Mỹ.
Nếu người bảo lãnh là thường trú nhân và quan hệ là vợ/chồng, hồ sơ lại thuộc nhánh F2A và cần đánh giá theo quy định của diện này.
Nếu bạn có quan hệ gia đình thuộc diện được bảo lãnh, family-based immigration có thể là lộ trình nên đánh giá trước. Ví dụ, công dân Mỹ có thể nộp I-130 cho vợ/chồng, con và một số nhóm thân nhân khác; thường trú nhân cũng có thể bảo lãnh một số thành viên gia đình theo phạm vi pháp luật cho phép.
Nếu người thân không thuộc nhóm có thể bảo lãnh hoặc hồ sơ nghề nghiệp tạo ra một lộ trình phù hợp hơn, khi đó các diện employment-based mới cần được xem xét sâu hơn.
Visa lao động Mỹ mất bao lâu?
Không có một thời gian chung. H-1B, L-1, O-1, EB-2 và EB-3 có quy trình khác nhau.
Đặc biệt với visa định cư, Visa Bulletin và ngày ưu tiên có thể ảnh hưởng thời điểm hồ sơ được tiếp tục xử lý. Vì vậy, muốn ước tính thời gian phải xác định đúng diện visa và tình trạng cụ thể của hồ sơ.
Vợ/chồng và con có thể đi cùng người lao động không?
Nhiều diện visa có phân loại dành cho vợ/chồng và con đủ điều kiện đi cùng hoặc đi sau, nhưng quyền lợi phụ thuộc từng loại visa.
Không nên mặc định người phụ thuộc của mọi diện đều có cùng quyền làm việc hoặc cùng tình trạng pháp lý.
Kết luận
Các diện đi Mỹ làm việc không phải một nhóm duy nhất.
Nếu mục tiêu là làm việc tạm thời, những diện như H-1B, H-2A/H-2B, L-1 hoặc O-1 có thể cần được xem xét tùy hồ sơ. Nếu mục tiêu là sống và làm việc lâu dài tại Mỹ, các nhóm EB-1, EB-2 hoặc EB-3 mới thuộc hệ thống visa định cư theo việc làm.
Quan trọng hơn, không nên lựa chọn một con đường chỉ vì tên gọi nghe đơn giản như “visa lao động” hay “xuất khẩu lao động Mỹ”. Trước khi quyết định, cần xác định rõ tên diện pháp lý, người đứng hồ sơ, mục tiêu tạm thời hay định cư, quy trình với USCIS/Bộ Lao động và tình trạng visa khả dụng.
Nếu bạn đã có vợ/chồng hoặc người thân đủ điều kiện tại Mỹ, nên kiểm tra thêm khả năng bảo lãnh gia đình trước khi quyết định theo một lộ trình việc làm phức tạp hơn.
Nếu bạn đã có vợ/chồng hoặc người thân đủ điều kiện tại Mỹ, nên kiểm tra thêm khả năng bảo lãnh gia đình trước khi quyết định theo một lộ trình việc làm phức tạp hơn.
Nếu chưa biết trường hợp của mình cần chuẩn bị những gì, Toàn Cầu Visa có thể giải đáp và hỗ trợ quý khách hàng theo từng trường hợp cụ thể qua hotline 0906 818 318 – 0903 912 212.
