Người Việt làm gì ở Mỹ? Những điều cần biết trước khi đi làm tại Mỹ

Người Việt làm gì ở Mỹ? Câu trả lời không chỉ là làm nail hay nhà hàng. Cộng đồng người Việt tại Mỹ hiện làm việc trong nhiều lĩnh vực, từ chăm sóc sắc đẹp, ăn uống, chăm sóc người cao tuổi, sản xuất và kho vận đến công nghệ, kỹ thuật, y tế, kế toán, quản lý và kinh doanh.

Với người đang chuẩn bị sang Mỹ định cư, nghề nghiệp chỉ là một phần của bài toán. Trước khi tính đến mức lương hay công việc cụ thể, bạn còn cần xác định mình sang Mỹ theo diện nào, khi nào có quyền làm việc hợp pháp và nghề dự định làm có yêu cầu giấy phép của tiểu bang hay không.

Đây cũng là lý do Toàn Cầu Visa nhìn câu chuyện việc làm từ góc độ rộng hơn: chuẩn bị nghề nghiệp nên đi cùng với chuẩn bị hồ sơ và tình trạng di trú, thay vì chờ đến khi sang Mỹ mới bắt đầu tìm hiểu.

Trả lời nhanh người Việt làm gì ở Mỹ?

Người Việt tại Mỹ làm cả công việc dịch vụ lẫn các nghề chuyên môn. Những nhóm thường được nhắc đến gồm nail và chăm sóc sắc đẹp, nhà hàng, chăm sóc người cao tuổi, hãng xưởng, sản xuất, kho vận, vận chuyển; đồng thời có nhiều người làm công nghệ, kỹ thuật, y tế, tài chính, kế toán, giáo dục, quản lý và kinh doanh.

Vì vậy, không có một nghề duy nhất có thể đại diện cho cộng đồng người Việt tại Mỹ.

Theo Pew Research Center, năm 2023 có khoảng 2,15 triệu người tại Mỹ nhận mình có nguồn gốc Việt Nam, nếu tính những người nhận mình là người Việt riêng hoặc kết hợp với nguồn gốc khác. Trong nhóm từ 25 tuổi trở lên, 36% có bằng cử nhân hoặc bằng cấp cao hơn.

Migration Policy Institute cũng cho thấy người nhập cư Việt Nam tham gia nhiều nhóm nghề khác nhau; nhóm nghề dịch vụ có tỷ trọng đáng kể nhưng không đại diện cho toàn bộ lực lượng lao động.

Người Việt ở Mỹ không chỉ làm nail

Nail là một trong những nghề gắn khá rõ với hình ảnh cộng đồng người Việt tại Mỹ, nhưng nếu chỉ nhìn vào ngành này sẽ bỏ qua một phần lớn bức tranh lao động thực tế.

Nail, nhà hàng và các công việc dịch vụ

Nail, tóc, nhà hàng, bếp, phục vụ và các dịch vụ cá nhân thường được nhiều người mới sang Mỹ biết đến sớm do mạng lưới cộng đồng tương đối phát triển và một số vị trí có rào cản đầu vào thấp hơn nghề chuyên môn.

Tuy nhiên, “dễ tìm hiểu” không có nghĩa là có thể bắt đầu làm ngay trong mọi trường hợp. Chẳng hạn, thợ làm móng thường phải hoàn thành chương trình được tiểu bang chấp thuận và đáp ứng yêu cầu thi hoặc cấp phép của bang. 

Đối với người chuẩn bị định cư theo diện bảo lãnh gia đình, sau khi trở thành thường trú nhân hợp pháp, quyền làm việc nhìn chung không bị giới hạn vào một ngành nghề cụ thể; nhưng các quy định cấp phép nghề nghiệp vẫn phải được tuân thủ.

Chăm sóc người cao tuổi và hỗ trợ tại nhà

Home health aide và personal care aide là một nhóm việc làm lớn tại Mỹ. Công việc có thể bao gồm hỗ trợ sinh hoạt, chăm sóc cá nhân và đồng hành với người cao tuổi hoặc người cần trợ giúp.

BLS cho biết mức lương trung vị của nhóm home health and personal care aides là 35.800 USD/năm vào tháng 5/2025. Một số vị trí không yêu cầu bằng cấp cao, nhưng người làm tại các cơ sở home health hoặc hospice được chứng nhận có thể phải hoàn thành đào tạo chính thức hoặc kiểm tra năng lực.

Ở nhóm nghề này, cần tách hai vấn đề: quyền được làm việc tại Mỹ và điều kiện để làm công việc cụ thể. Có giấy tờ di trú cho phép đi làm không tự động thay thế các yêu cầu đào tạo, chứng nhận hoặc quy định của tiểu bang.

Hãng xưởng, sản xuất, kho vận và nghề kỹ thuật

Một bộ phận người Việt làm trong các nhà máy, kho hàng, dây chuyền sản xuất, cơ khí, vận hành máy hoặc CNC. Với người đã từng làm cơ khí hoặc sản xuất tại Việt Nam, kinh nghiệm trước đây có thể là lợi thế thay vì mặc định phải bắt đầu lại hoàn toàn.

Ở các vị trí kỹ thuật hơn, mức thu nhập cũng có thể khác đáng kể so với công việc sản xuất cơ bản. Chẳng hạn, BLS ghi nhận mức lương trung vị của computer numerically controlled tool operators là 50.690 USD/năm vào tháng 5/2025, trong khi machinists có mức trung vị 58.750 USD/năm.

Công nghệ, kỹ thuật, y tế, kế toán và các nghề chuyên môn

Việc 36% người Việt từ 25 tuổi trở lên tại Mỹ có bằng cử nhân hoặc cao hơn cho thấy các nghề chuyên môn là một phần quan trọng của bức tranh việc làm, chứ không phải trường hợp ngoại lệ.

Người Việt có thể làm trong phần mềm, kỹ thuật, tài chính, kế toán, quản trị, giáo dục hoặc y tế. Tuy nhiên, cách chuyển đổi bằng cấp và kinh nghiệm từ Việt Nam khác nhau giữa từng nghề.

Ví dụ, software developer thường được nhà tuyển dụng đánh giá dựa trên trình độ, kỹ năng và kinh nghiệm nghề nghiệp; BLS cho biết mức lương trung vị của software developers là 135.980 USD/năm vào tháng 5/2025. Trong khi đó, registered nurse là nghề phải có giấy phép hành nghề, với mức lương trung vị 97.550 USD/năm cùng thời điểm.

Do đó, câu hỏi cần đặt ra không chỉ là “bằng Việt Nam có dùng được không?” mà còn là nghề đó có thuộc nhóm được tiểu bang quản lý bằng giấy phép hay không.

Mức lương tham khảo của một số nghề tại Mỹ

Mức lương dưới đây là mức trung vị toàn nước Mỹ, không phải mức thu nhập riêng của người Việt. Thu nhập thực tế còn phụ thuộc bang, thành phố, kinh nghiệm, số giờ làm, ca làm, tiền tip, hoa hồng và tình trạng nhân viên hay tự kinh doanh.

Riêng với nghề nail, con số BLS phản ánh tiền lương thống kê của người lao động. Thu nhập thực tế có thể khác nếu có tiền tip, hoa hồng, thuê ghế, tự kinh doanh hoặc sở hữu tiệm. Vì vậy, không nên lấy doanh thu của chủ tiệm nail để so trực tiếp với mức lương trung vị của một nhân viên.

Quyền làm việc hợp pháp: thẻ xanh và các trường hợp khác

Trước khi xem mình có thể làm nghề gì, người mới sang Mỹ cần kiểm tra một câu hỏi quan trọng hơn: tình trạng di trú hiện tại có cho phép mình làm việc hay không?

Người có thẻ xanh là thường trú nhân hợp pháp. USCIS xác nhận thường trú nhân có thể sử dụng Form I-551, tức Permanent Resident Card, như một giấy tờ thuộc List A khi xác minh danh tính và quyền làm việc theo Form I-9.

Điều này đặc biệt liên quan đến cộng đồng người Việt bởi con đường bảo lãnh gia đình chiếm tỷ trọng lớn trong dòng di dân từ Việt Nam. Theo Migration Policy Institute, trong năm tài khóa 2022, 87% người Việt nhận thẻ xanh mới đi qua các diện đoàn tụ gia đình, trong khi khoảng 12% đi qua diện bảo lãnh việc làm.

Với người chưa phải thường trú nhân, quyền làm việc phụ thuộc vào tình trạng và giấy tờ cụ thể. Một số trường hợp có Employment Authorization Document (EAD); một số tình trạng cho phép làm việc theo các điều kiện nhất định; và một số loại visa không cho phép người sở hữu tự do nhận bất kỳ công việc nào. 

Về mặt phân loại visa, Bộ Ngoại giao Mỹ phân biệt IR1/CR1 dành cho vợ/chồng với K-1 dành cho hôn phu/hôn thê; hai diện có tình trạng nhập cảnh và lộ trình đến thường trú khác nhau. Nếu hồ sơ vợ/chồng thuộc trường hợp CR1, bạn có thể tìm hiểu riêng diện CR1 khi bảo lãnh vợ/chồng. 

Đặc biệt, visa du học F-1 không nên được hiểu là một con đường để sang Mỹ rồi tự do đi làm. USCIS quy định sinh viên F-1 nhìn chung không được làm việc ngoài trường trong năm học đầu tiên. Sau đó, một số hình thức như CPT, OPT hoặc STEM OPT có thể được phép nếu đáp ứng điều kiện và được phê duyệt theo quy định.

EB-3 có phải chỉ dành cho lao động phổ thông?

Không. USCIS chia EB-3 thành ba nhóm: 

• skilled workers; 
• professionals;
• other workers. 

Nhóm other workers thường áp dụng cho công việc yêu cầu dưới hai năm đào tạo hoặc kinh nghiệm và không mang tính tạm thời hay thời vụ. Skilled workers phải đáp ứng yêu cầu ít nhất hai năm đào tạo hoặc kinh nghiệm của vị trí; professionals phải đáp ứng điều kiện về bằng cử nhân hoặc bằng nước ngoài tương đương theo yêu cầu của công việc.

Do đó, cách gọi EB-3 đơn giản là “diện lao động phổ thông” có thể khiến người đọc hiểu thiếu. Quan trọng hơn, không phải cứ tìm được một công việc nhà hàng, kho hoặc nhà máy tại Mỹ là công việc đó đương nhiên đủ điều kiện làm hồ sơ EB-3.

Nếu đang cân nhắc con đường này, nên tìm hiểu riêng về điều kiện của định cư Mỹ diện EB-3, doanh nghiệp bảo lãnh, labor certification và yêu cầu của vị trí tuyển dụng.

Câu hỏi thường gặp

Kết luận

Vậy người Việt làm gì ở Mỹ? Câu trả lời thực tế là rất đa dạng: từ nail, nhà hàng, chăm sóc người cao tuổi, hãng xưởng và kho vận đến công nghệ, kỹ thuật, y tế, tài chính, kế toán, quản lý và kinh doanh.

Điều quan trọng với người chuẩn bị sang Mỹ không phải là tìm một “nghề dành cho người Việt”, mà là hiểu ba vấn đề riêng biệt: mình có quyền làm việc hợp pháp chưa, nghề muốn làm có cần giấy phép không và kinh nghiệm hiện có có thể chuyển đổi như thế nào.

Đặc biệt, kế hoạch nghề nghiệp nên được xem xét cùng với con đường sang Mỹ. Người có thẻ xanh từ bảo lãnh gia đình, người đang tìm hiểu EB-3 và du học sinh F-1 có quyền làm việc và giới hạn pháp lý rất khác nhau. Hiểu rõ điều này trước khi nộp hồ sơ sẽ giúp bạn chuẩn bị thực tế hơn cho cuộc sống sau khi đến Mỹ.

Nếu trường hợp của bạn thuộc diện vợ/chồng, bạn có thể tham khảo dịch vụ bảo lãnh vợ chồng sang Mỹ của Toàn Cầu Visa trước khi trao đổi về hồ sơ cụ thể. 

Nếu bạn đang chuẩn bị hồ sơ định cư Mỹ, tìm hiểu thẻ xanh, bảo lãnh gia đình hoặc định cư diện EB-3, có thể liên hệ Toàn Cầu Visa để được tư vấn về lộ trình hồ sơ phù hợp với trường hợp của mình.