Người Amish ở Mỹ là ai? Nguồn gốc, lịch sử và cuộc sống hiện nay

Người Amish là một cộng đồng độc đáo ở Mỹ, thu hút sự chú ý của nhiều người bởi lối sống giản dị, khước từ nhiều công nghệ hiện đại và những giá trị văn hóa khác biệt. Họ sống tách biệt, duy trì những phong tục tập quán lâu đời, tạo nên một bức tranh đa dạng trong xã hội Mỹ. Vậy người Amish là ai? Nguồn gốc của họ từ đâu? Cuộc sống hiện tại của họ diễn ra như thế nào? Bài viết dưới đây cùng tìm hiểu chi tiết và toàn diện về cộng đồng đặc biệt này nhé.

Những điểm chính cần nắm:

• Người Amish là một nhóm tôn giáo Anabaptist bảo thủ, nổi tiếng với lối sống giản dị, từ chối nhiều công nghệ hiện đại và tuân thủ nghiêm ngặt Kinh Thánh.
• Cộng đồng Amish bắt nguồn từ phong trào Anabaptist ở Thụy Sĩ vào thế kỷ 16, sau đó di cư đến Mỹ để tìm kiếm tự do tôn giáo.
• Cuộc sống của người Amish ngày nay tập trung vào gia đình, cộng đồng và đức tin, thể hiện qua việc lựa chọn công nghệ một cách cẩn trọng, sống giản dị và lao động chân tay.
• Người Amish phải đối mặt với nhiều thách thức từ thế giới bên ngoài, bao gồm áp lực kinh tế, sự cám dỗ của công nghệ và sự thay đổi trong quan điểm của giới trẻ.
• Luật pháp Mỹ công nhận và bảo vệ quyền tự do tôn giáo của người Amish, cho phép họ duy trì lối sống và thực hành đức tin của mình.

Người Amish là một nhóm tôn giáo bảo thủ Anabaptist, nổi tiếng với lối sống giản dị, từ chối công nghệ hiện đại và tuân thủ nghiêm ngặt Kinh Thánh. Họ sống trong các cộng đồng khép kín, ưu tiên gia đình và lao động chân tay. Đặc điểm nhận diện rõ nét nhất là trang phục đơn giản, xe ngựa làm phương tiện di chuyển và tránh sử dụng điện năng.

Cộng đồng Amish chủ yếu tập trung ở Mỹ với dân số khoảng 404,575 người vào năm 2025. Họ thuộc nhánh các nhóm tôn giáo Anabaptist, nhấn mạnh vào việc rửa tội người lớn và sống tách biệt khỏi thế giới bên ngoài.

Cộng đồng Amish bắt nguồn từ phong trào Anabaptist ở Thụy Sĩ vào thế kỷ 16. Phong trào này phản đối việc rửa tội trẻ sơ sinh và ủng hộ rửa tội người lớn, dẫn đến sự đàn áp từ các giáo hội chính thống. Đến cuối thế kỷ 17, sự chia rẽ xảy ra khi một nhóm tách khỏi Mennonite do khác biệt về cách giải thích Kinh Thánh và thực hành đức tin nghiêm ngặt hơn. Họ di cư từ châu Âu sang Mỹ để tránh đàn áp tôn giáo, tìm kiếm tự do và cơ hội xây dựng cộng đồng theo niềm tin của mình. Quá trình di cư từ châu Âu sang Mỹ diễn ra chủ yếu vào thế kỷ 18-19, với Pennsylvania là điểm đến đầu tiên.

Jakob Amman, một lãnh đạo Anabaptist Thụy Sĩ, đóng vai trò then chốt trong việc hình thành cộng đồng Amish. Ông ủng hộ kỷ luật giáo hội nghiêm ngặt hơn, bao gồm việc khai trừ thành viên vi phạm để giữ sự thuần khiết cộng đồng. Sự khác biệt này dẫn đến chia rẽ với Mennonite vào năm 1693, tạo nên nhóm Amish riêng biệt. Amman nhấn mạnh vào việc sống tách biệt và tuân thủ Kinh Thánh một cách triệt để, ảnh hưởng đến lối sống của người Amish ngày nay. Jakob Amman được xem là nhân vật lịch sử quan trọng trong phong trào Anabaptist.

Người Amish di cư đến Mỹ do bị đàn áp tôn giáo ở châu Âu. Họ đến Pennsylvania vào đầu thế kỷ 18, được William Penn mời gọi vì chính sách tự do tôn giáo. Đến thế kỷ 19, cộng đồng mở rộng sang Ohio và Indiana. Sự phát triển diễn ra nhờ tỷ lệ sinh cao, với trung bình 7 con mỗi gia đình, dẫn đến dân số tăng gấp đôi cứ mỗi 20 năm. Hiện nay, có 662 khu định cư Amish ở Mỹ, theo dữ liệu năm 2025 từ Elizabethtown College. Pennsylvania vẫn là trung tâm với 95,410 người.

Cuộc sống của người Amish vẫn tập trung vào gia đình, cộng đồng và đức tin, thể hiện qua việc lựa chọn công nghệ một cách cẩn trọng, sống giản dị và lao động chân tay. Họ duy trì những giá trị truyền thống và phong tục tập quán lâu đời, tạo nên một lối sống khác biệt so với xã hội hiện đại. Có sự khác biệt đáng kể giữa các nhóm Amish khác nhau (“Old Order” so với “New Order” Amish) về mức độ chấp nhận công nghệ. “Old Order” Amish thường bảo thủ hơn và ít chấp nhận công nghệ hiện đại hơn so với “New Order” Amish.

Người Amish có nhiều phong tục tập quán và truyền thống độc đáo, phản ánh những giá trị và đức tin của họ:

• Trang phục giản dị và truyền thống: Quần áo đơn giản, không sử dụng nút cài hoặc khóa kéo hiện đại (mặc dù có một số thay đổi nhỏ), thể hiện sự khiêm tốn và thống nhất. Màu sắc thường tối và đơn giản. Đàn ông thường mặc quần áo tối màu, áo sơ mi không cổ và đội mũ rộng vành. Phụ nữ mặc váy dài, áo dài tay và đội mũ trùm đầu.
• Sử dụng ngựa và xe ngựa: Phương tiện di chuyển chính trong nhiều cộng đồng, tránh xa xe hơi và các phương tiện cơ giới hiện đại cho mục đích cá nhân. Tuy nhiên, một số cộng đồng cho phép sử dụng xe hơi cho mục đích kinh doanh hoặc đi lại đường dài, thường thuê người lái.
• Hạn chế sử dụng điện: Mức độ hạn chế khác nhau giữa các cộng đồng. Nhiều người vẫn tránh sử dụng điện từ lưới điện công cộng, nhưng có thể sử dụng năng lượng mặt trời, pin hoặc máy phát điện cho một số nhu cầu thiết yếu.
• Giáo dục tại nhà: Trẻ em Amish thường học tại nhà hoặc trong các trường học nhỏ của cộng đồng, chú trọng các kỹ năng thực tế, đạo đức và giá trị cộng đồng. Thời gian học thường kết thúc sau lớp 8. Hình thức giáo dục tại nhà giúp họ duy trì những giá trị truyền thống và bảo vệ con cái khỏi những ảnh hưởng tiêu cực từ thế giới bên ngoài.
• Rumspringa: Giai đoạn thanh niên được phép trải nghiệm thế giới bên ngoài cộng đồng trước khi đưa ra quyết định cuối cùng về việc gia nhập giáo hội. Mức độ tự do trong Rumspringa khác nhau giữa các cá nhân và cộng đồng. Xu hướng sử dụng internet và mạng xã hội trong giai đoạn này đang gia tăng, gây ra một số lo ngại.
• Ngôn ngữ: Nhiều người Amish nói tiếng Pennsylvania German (còn gọi là Pennsylvania Dutch) trong gia đình và cộng đồng. Đây là một phương ngữ của tiếng Đức, được pha trộn với một số từ tiếng Anh.

Mặc dù duy trì lối sống truyền thống, cộng đồng Amish cũng phải đối mặt với những thách thức từ thế giới bên ngoài, bao gồm áp lực kinh tế (đặc biệt là chi phí đất đai gia tăng), sự cám dỗ của công nghệ (Internet, điện thoại thông minh) và sự thay đổi trong quan điểm của giới trẻ. Áp lực kinh tế khiến nhiều người Amish phải tìm kiếm việc làm bên ngoài cộng đồng, tiếp xúc với thế giới hiện đại và những giá trị khác biệt. Một số người Amish trẻ tuổi chọn rời bỏ cộng đồng để tìm kiếm cuộc sống khác. Ngoài ra, các quy định pháp luật về lao động trẻ em và giáo dục cũng đặt ra những thách thức nhất định.

Luật pháp Mỹ công nhận và bảo vệ quyền tự do tôn giáo của người Amish, cho phép họ duy trì lối sống và thực hành đức tin của mình, miễn là không vi phạm các luật chung của xã hội. Điều này bao gồm các vấn đề liên quan đến giáo dục, lao động và chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, có những tranh cãi và thử thách pháp lý liên tục về việc cân bằng quyền tự do tôn giáo với các yêu cầu của luật pháp hiện đại. Ví dụ, việc người Amish từ chối cho con cái học hết trung học đã từng gây ra tranh cãi pháp lý, nhưng Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã phán quyết ủng hộ quyền của người Amish trong vấn đề này.

Bên cạnh người Amish, nước Mỹ còn có nhiều cộng đồng tôn giáo độc đáo khác với những phong tục và lối sống riêng biệt, góp phần tạo nên sự đa dạng văn hóa của quốc gia này. Các ví dụ bao gồm Mennonites (có nhiều dòng khác nhau, một số bảo thủ hơn những dòng khác), Hutterites và Bruderhof Communities. Những nhóm này cũng có những thách thức riêng trong việc duy trì bản sắc văn hóa và tôn giáo của họ trong xã hội hiện đại. Sự tồn tại của các cộng đồng tôn giáo khác này góp phần làm phong phú thêm bức tranh văn hóa của nước Mỹ và tạo nên một xã hội đa dạng và cởi mở.

Có, người Amish phải đóng thuế như mọi công dân Mỹ khác. Tuy nhiên, họ được miễn đóng thuế an sinh xã hội nếu họ không nhận bất kỳ lợi ích nào từ hệ thống này.

Mức độ sử dụng điện thoại khác nhau giữa các cộng đồng Amish. Một số cộng đồng cho phép sử dụng điện thoại dùng chung, trong khi những cộng đồng khác hoàn toàn cấm sử dụng điện thoại.

Người Amish ở Mỹ là một cộng đồng độc đáo với lịch sử lâu đời, phong tục tập quán đặc biệt và những giá trị văn hóa khác biệt. Mặc dù phải đối mặt với nhiều thách thức từ thế giới bên ngoài, họ vẫn kiên trì duy trì lối sống truyền thống và đức tin của mình. Sự tồn tại của người Amish góp phần làm phong phú thêm sự đa dạng văn hóa của nước Mỹ, đồng thời đặt ra những câu hỏi về sự cân bằng giữa truyền thống và hiện đại, giữa tự do tôn giáo và các quy tắc chung của xã hội. Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về cộng đồng người Amish ở Mỹ.

• Wikipedia – https://vi.wikipedia.org/wiki/Amish
• Britannica – https://www.britannica.com/topic/Amish